Bölgesel Enerji Güvenliğinde Tarihi Diplomatik Adım: İstanbul Deklarasyonu
Dışişleri Bakanlığı ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ev sahipliğinde İstanbul Çırağan Sarayı'nda düzenlenen 'Doğu Akdeniz Enerji ve Ticaret Zirvesi', Türkiye, Mısır, İtalya, Yunanistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'nden bakan ve üst düzey diplomatik temsilcileri bir araya getirdi. Tam gün süren müzakerelerin ardından Doğu Akdeniz doğal gaz kaynaklarının Türkiye boru hattı ağı üzerinden Avrupa pazarlarına transferini ve bölgesel denizaltı elektrik enterkonneksiyonunu içeren 5 maddelik ortak bildiri imzalandı. Zirve, bölgesel istikrar için önemli bir diplomatik dönüm noktası oldu ve Doğu Akdeniz'de barışçıl diplomasiyi kurumsallaştırdı. Taraflar, ortak enerji koordinasyon sekretaryasının İstanbul'da kurulması konusunda da mutabakata vardı.
Yıllık 25 Milyar Metreküp Gaz Taşıma Kapasitesi ve Ortak HVDC Denizaltı Hattı
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı kapanış oturumundaki basın toplantısında, 'Doğu Akdeniz'in zengin hidrokarbon ve açık deniz yenilenebilir enerji potansiyelini bölgesel barış ve ortak refah zemininde değerlendiriyoruz; yıllık 25 milyar metreküp gaz transfer kapasiteli entegre boru hattı ve 4.000 MW gücündeki denizaltı HVDC doğru akım elektrik kablosu fizibilite çalışmalarını 6 ay içinde tamamlayacağız' müjdesini verdi. Ortak projeler için uluslararası kalkınma bankalarından 12 milyar dolarlık finansman taahhüdü alındı ve konsorsiyum yapısı netleşti. Bu altyapı, Akdeniz havzasındaki yenilenebilir elektrik üretim fazlasını Avrupa ana karasına taşıyacak.
Türkiye'nin Küresel Enerji Ticaret Merkezi Konumu Güçlendi
İmzalanan mutabakat, Türkiye'nin Doğu ile Batı arasındaki stratejik enerji koridoru kimliğini perçinlerken Doğu Akdeniz'deki jeopolitik gerilimleri ticari işbirliği zeminine taşıdı. Anlaşmanın açıklanmasının ardından Avrupa enerji borsalarında vadeli doğal gaz kontrat fiyatları %3,8 geriledi. Türkiye'nin doğal gaz ticaret merkezi (hub) vizyonu bu adımla somut bir uluslararası anlaşma tabanına oturdu ve enerji arz güvenliğinde vazgeçilmez aktörlüğü tescillendi.